ابن الكلبي
13
كتاب الأصنام ( تنكيس الأصنام )
خويشاوندى نزديكش با پيامبر إسلام و وسعت دامنهء دانشش موجب شد كه شاگردان بسيار به دو روى آوردند تا هر كدام دانشى را كه مىطلبيد ، دريابد و از حلقهء درس و بحثش مستفيد و مستفيض شود . پس از او شاگردانش ، راويان تعليمات و منقولاتش بودند و در مراكز مختلف إسلامي مطالب بسيارى از قول وى باز گفتند . هشام آنچه از ابن عباس درين تأليف نقل نموده از پدرش شنيده ، و پدر او از ابو صالح سماع كرده است . بنابر اين هشام به دو واسطه راوي ابن عباس مىباشد . 3 ) ابو صالح باذام يا باذان ، بندهء آزاد شدهء ام هاني دختر ابو طالب و خواهر امام على است . ابن سعد در طبقات ابو صالح را از زمرهء محدثين بشمار آورده و او را ثقه دانسته است . محمد بن عبد الكريم شهرستانى در مقدّمهء تفسير مفاتيح الأسرار و مصابيح الأبرار وى را از شاگردان ابن عباس در علم تفسير بر مىشمارد . حمد الله مستوفى در تاريخ گزيده او را با صفت « مفسر » ياد كرده است . اما برخى از محدثين اهل سنت و جماعت وى را در حديث ضعيف دانستهاند . 4 ) شرقى بن القطامي ( متوفى در حدود 155 ه ) موسوم به وليد بن حصين ( ملقب به قطامي ) بن حبيب بن جمال كلبى و مكنى به ابو المثنى از راويان اخبار و انساب ديوانهاى عرب از جمله راويان هشام است . [ 17 ] 5 ) ابو مسكين حر بن مسكين از موالي قبيلهء نخع ، و از روات نسائي و ابو عبد الله سفيان بن سعيد ثوري است . ابن ابو حاتم در الجرح و التعديل او را ثقه شمرده و ابو الفرج اصفهانى در اغانى
--> [ 17 ] بنگريد به صفحهء 63 ترجمهء فارسي و صفحهء 50 متن عربي اين كتاب تاريخ بغداد : 9 / 278 نزهة الألباء 42 المعارف : 234 ، لسان الميزان : 3 / 142 اللباب : 2 / 17 التاج : مادهء شرق و قطم الأعلام زركلى 9 / 139 اغانى : 2 / 131 و 11 / 53 ، و 38 / 15 و 312 و 16 / 373 و 354 .